Wanneer je een traplift overweegt, wil je zeker weten dat je straks veilig van de ene naar de andere verdieping gaat. Gelukkig zijn er strenge Europese normen waar elke traplift aan moet voldoen. In dit artikel leggen we uit welke normen er gelden, wat ze in de praktijk betekenen en waar jij op kunt letten bij de aankoop.
De belangrijkste norm voor trapliften is de NEN-EN 81-40. Dit is de Europese richtlijn voor 'staand en zittend personenvervoer' – oftewel trapliften. Daarnaast zijn er nog andere richtlijnen die indirect van toepassing zijn, zoals de Machinerichtlijn en de laagspanningsrichtlijn. In dit artikel duiken we in de details, zodat jij weet waar je op moet letten en welke vragen je kunt stellen aan een leverancier.
Wat is de NEN-EN 81-40 en waarom is die belangrijk?
De NEN-EN 81-40 is de Europese norm die specifiek is opgesteld voor trapliften. Deze norm stelt eisen aan het ontwerp, de constructie, de installatie en het onderhoud van trapliften. Het doel is om de veiligheid van gebruikers te garanderen, zowel tijdens normaal gebruik als bij storingen of noodgevallen. Denk daarbij aan zaken als draagvermogen, remmen, noodsystemen en elektrische veiligheid.
In de praktijk betekent dit dat een traplift die aan deze norm voldoet, is getest en goedgekeurd door een onafhankelijke instantie. De fabrikant moet een CE-markering aanbrengen en een verklaring van overeenstemming afgeven. Dat is niet vrijblijvend: een lift die niet aan de norm voldoet, mag in de Europese Unie niet op de markt worden gebracht. Voor jou als consument biedt dit een basisgarantie dat de traplift veilig is in gebruik.
Let op: de NEN-EN 81-40 wordt regelmatig geüpdatet. De laatste versie is van 2020, maar er zijn al wijzigingen geweest die in 2024 en 2025 zijn doorgevoerd. Controleer bij de leverancier of de traplift voldoet aan de meest recente versie van de norm. Dit is vooral belangrijk als je een tweedehands traplift overweegt, want die kan zijn gebouwd volgens een oudere, minder strenge norm.
Wat betekent de norm in de praktijk voor jouw veiligheid?
De NEN-EN 81-40 bevat tal van concrete eisen die direct invloed hebben op jouw dagelijks gebruik. Zo moet een traplift bijvoorbeeld zijn uitgerust met een veiligheidsgordel, een voetplaat die opklapt als er iets onder zit, en sensoren die obstakels op de trap detecteren. Ook zijn er eisen aan de maximumsnelheid (meestal rond de 0,15 meter per seconde) en aan de remweg, zodat de lift altijd veilig tot stilstand komt.
Daarnaast schrijft de norm voor dat er een noodstop aanwezig is, waarmee je de lift op elk moment kunt stoppen. Ook moet de traplift beschikken over een handbediening (bijvoorbeeld een afstandsbediening) die je kunt gebruiken als de stroom uitvalt. De accu van de traplift moet zodanig zijn dat je altijd naar een stopplaats kunt rijden, ook zonder netstroom. Dit wordt vaak 'nooddalingssysteem' genoemd.
Een ander belangrijk aspect is de stabiliteit van de traplift. De norm stelt eisen aan de verankering van de rail op de trap en aan de draagconstructie. Dit is vooral relevant bij trappen met bochten of bij rechte trappen met een bijzondere vorm. Een gecertificeerde installateur weet precies hoe hij de traplift moet monteren zodat deze aan de norm voldoet. Vraag daarom altijd naar het montagecertificaat en de keuringsrapporten.
Welke andere richtlijnen en keuringen zijn er nog?
Naast de NEN-EN 81-40 zijn er nog andere richtlijnen die van toepassing zijn op trapliften. De belangrijkste is de Machinerichtlijn (2006/42/EG), die een breed scala aan machines regelt. Trapliften vallen hieronder, en de CE-markering is dan ook verplicht. Daarnaast is er de laagspanningsrichtlijn (2014/35/EU) voor elektrische veiligheid en de EMC-richtlijn (2014/30/EU) voor elektromagnetische compatibiliteit – dit gaat over storingen die de traplift kan veroorzaken of ondervinden.
Om aan al deze richtlijnen te voldoen, moet een traplift worden getest door een zogenaamde 'aangemelde instantie'. Dit is een onafhankelijk laboratorium dat beoordeelt of de traplift voldoet aan de normen. Pas na een positieve beoordeling mag de fabrikant de CE-markering aanbrengen. Als consument kun je bij de leverancier vragen naar het certificaat van deze instantie. Dit is een extra waarborg voor veiligheid.
Daarnaast zijn er landelijke of regionale regels. In Nederland is er de Wet op de medische hulpmiddelen, maar trapliften vallen daar niet altijd onder. Wel is er de wet- en regelgeving voor bouwkundige aanpassingen, zoals de omgevingsvergunning. Als je een traplift laat installeren, moet deze voldoen aan het Bouwbesluit. Dit betekent onder andere dat de lift geen belemmering mag vormen voor het vluchten bij brand. Een goede installateur houdt hier rekening mee en geeft je hierover advies.
In het kort
- Vraag altijd naar het CE-certificaat en de verklaring van overeenstemming voor de traplift.
- Kijk of de traplift voldoet aan de meest recente versie van NEN-EN 81-40 (update 2020, met recente wijzigingen).
- Laat je goed informeren over het noodstroomsysteem: de lift moet zonder netstroom kunnen rijden.
- Vraag naar het onderhoudscontract: regelmatig onderhoud is essentieel om de veiligheid te waarborgen.
- Controleer of de installateur gecertificeerd is en het montagecertificaat kan overhandigen.
- Meet de trap nauwkeurig op en overleg met de leverancier over de juiste railconstructie.
- Vergelijk offertes van meerdere leveranciers, maar let niet alleen op de prijs – veiligheid gaat voor.
Veelgestelde vragen
Is een traplift verplicht aan een norm te voldoen?
Ja, elke traplift die binnen de Europese Unie wordt verkocht, moet voldoen aan de NEN-EN 81-40 en voorzien zijn van een CE-markering. Dit is wettelijk verplicht.
Wat gebeurt er bij een stroomuitval?
Een traplift moet volgens de norm zijn uitgerust met een accu die ervoor zorgt dat je altijd naar een stopplaats kunt rijden, ook zonder netstroom. Dit wordt het noodstroomsysteem genoemd.
Moet ik zelf iets doen aan de veiligheid van mijn traplift?
Je moet de traplift regelmatig laten onderhouden door een erkende installateur. Verder is het belangrijk om de gebruikershandleiding te volgen, zoals het gebruiken van de veiligheidsgordel en het vrijhouden van de trap.
Hoe weet ik of een tweedehands traplift veilig is?
Controleer of de traplift nog aan de actuele norm voldoet. Vraag naar het onderhoudshistorie en laat de traplift vooraf keuren door een onafhankelijke partij. Een oudere traplift kan zijn gebouwd volgens een minder strenge norm.
Conclusie
De veiligheidsnormen voor trapliften zijn streng en bieden jou als consument goede bescherming. De belangrijkste norm is de NEN-EN 81-40, die onder meer eisen stelt aan constructie, remmen, noodsystemen en elektrische veiligheid. Door te letten op de CE-markering, het certificaat van een aangemelde instantie en de laatste versie van de norm, weet je zeker dat je een veilige traplift koopt. Vergeet niet om ook het onderhoud en de installatie goed te regelen, want pas dan blijf je veilig op en neer gaan.
Traplift kopen of huren?
Vergelijk rustig en vraag vrijblijvend offertes aan via TrapliftRadar.
Vergelijk trapliften →Lees ook: Trapliftkeuring: wat wordt gecontroleerd? · CE-markering traplift: wat betekent het? · NEN 81-600: norm voor trapliften · Traplift met keurmerk: welke zijn er? · TÜV-gekeurde traplift of niet: verschil? · Bestaande traplift veilig genoeg? — meer over veiligheid & keurmerken
TrapliftRadar is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.